Ngành Muối



Theo thông lệ, lượng hạn ngạch thuế quan nhập khẩu (NK) muối thường được Bộ Công Thương ngồi lại cùng bàn với các Bộ ngành có liên quan như Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Tài chính… để quyết định. Năm nay lượng hạn ngạch NK muối được “chốt” ở mức 260.000 tấn (180.000 tấn để sản xuất công nghiệp, 80.000 tấn phục vụ dân sinh). Lượng hạn ngạch này căn cứ vào dự báo của Cục Chế biến nông lâm sản và Nghề muối (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn). Cơ quan này cho rằng, sản lượng muối cả năm nay ước đạt 1 - 1,1 triệu tấn.


Tác động tâm lý

Tất nhiên, con số 260.000 tấn là kế hoạch dự kiến, nhiệm vụ quan trọng của cơ quan điều hành là cân đối lượng nhập và thời điểm nhập căn cứ vào tình hình sản xuất muối trong nước. Nhưng ngay từ đầu năm, khi chưa biết rõ lượng muối sản xuất trong nước đạt được là bao nhiêu thì 170.000 tấn (trong số 260.000) tấn đã được Bộ Công Thương phân bổ hạn ngạch NK. Theo tính toán của các nhà khoa học, mỗi năm cả nước cần khoảng 400.000 tấn muối ăn. Tổng cầu về muối cả nước khoảng một triệu tấn/năm. Còn theo số liệu của Cục Chế biến Nông lâm thủy sản và Nghề muối, đến thời điểm hiện tại Việt Nam chưa thiếu muối. Ông Lê Xuân, Cục trưởng Cục Chế biến Nông lâm thủy sản và Nghề muối cho biết, dự kiến sản lượng muối năm nay chỉ khoảng 1,1 triệu tấn. Tuy nhiên, do diện tích sản xuất muối tăng lên 500 ha nên sản lượng có thể vượt con số trên. Hơn nữa, thời tiết thuận lợi với nắng nóng, xâm nhập mặn khiến năng suất muối tăng gấp 2 lần so với mọi năm.

Năm 2000, Việt Nam phải nhập tới 500.000 tấn muối. Từ năm 2003 - 2007, mỗi năm cả nước nhập trung bình hơn 200.000 tấn, đều là muối công nghiệp. Năm 2008, bên cạnh việc nhập khẩu muối công nghiệp, lần đầu tiên Bộ NN-PTNT phải cấp hạn ngạch nhập 40.000 tấn muối ăn.

Trong khi đó, bắt đầu từ giữa năm 2009 giá muối bắt đầu giảm mạnh và hiện đang rớt đến đáy. Giá muối tại miền Trung, loại muối chất lượng tốt, chỉ còn từ 500 - 700 đồng/kg so với thời điểm đỉnh cao, đạt 2.000 đồng/kg. Có thể thấy hiện sản xuất muối trong nước được mùa khiến cung vượt cầu. Vì vậy thông tin về lượng muối NK đã gây tác động xấu đến tâm lý người sản xuất, khiến giá muối trong nước giảm.

Ngoài hạn ngạch nhiều hơn


Trước những thông tin tác động lớn đến tâm lý diêm dân, Bộ Công Thương đã phải nhanh chóng tổ chức một cuộc họp báo. Tại cuộc họp này, ông Nguyễn Thành Biên, Thứ trưởng Bộ này cho biết, đến thời điểm này Bộ đã cấp phép cho các doanh nghiệp NK khoảng 146.000 tấn và 24.000 tấn đang chờ thủ tục (tổng cộng là 170.000 tấn). Còn 80.000 tấn muối phục vụ dân sinh thì Bộ Công Thương và Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cũng chưa cấp phép cho doanh nghiệp nào. Tuy nhiên, ông Biên cũng thừa nhận, bộ ông chỉ quản được 260.000 tấn muối nhập theo hạn ngạch, còn muối ngoài hạn ngạch thì… chịu. Thực tế Bộ Công Thương chỉ cấp phép với muối trong hạn ngạch thuế quan. Còn muối NK ngoài hạn ngạch thuế quan làm thủ tục tại cơ quan Hải quan, nộp thuế theo mức thuế MFN thì không bị hạn chế về số lượng và không cần giấy phép của Bộ Công Thương.

Theo thống kê của Bộ này, trong 75.000 tấn muối đã NK về trong 2 tháng đầu năm, chỉ có 20.000 tấn là muối NK theo hạn ngạch thuế quan (chiếm 27%), còn lại là muối NK ngoài hạn ngạch. “Muối nhập ngoại dù bị áp thuế tới 50% vẫn rẻ hơn muối trong nước thì các doanh nghiệp vẫn nhập vì lợi hơn”, ông Biên cho biết. Theo ông Biên, tổng lượng muối cấp theo hạn ngạch thuế quan năm 2010 thấp hơn so với năm 2009 và lượng muối NK trong 2 tháng đầu năm cũng thấp hơn nhiều so với cùng kỳ năm ngoái. Việc giá muối trong nước sụt giảm nhiều trong những ngày qua có nguyên nhân là sản xuất muối trong nước được mùa khiến cung vượt cầu. Tương tự hiện tượng El Nino khiến sản lượng muối thế giới cũng tăng cao, kéo theo giá muối trên thị trường quốc tế giảm mạnh (hiện còn khoảng 30 - 35 USD/tấn).

Kêu gọi ưu tiên

Trước những thiệt hại của diêm dân cả nước bởi giá muối sụt giảm, ông Nguyễn Thành Biên cho biết, Bộ Công Thương đã họp bàn với các Bộ Tài chính và Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, cùng thống nhất tạm thời chưa xem xét việc cấp hạn ngạch thuế quan NK với lượng muối còn lại và tiếp tục theo dõi tình hình sản xuất để có biện pháp điều hành phù hợp. Từ giữa tháng 3 -2010, các bộ sẽ kiểm tra việc NK và sử dụng muối trong hạn ngạch thuế quan cho sản xuất công nghiệp và chế biến thực phẩm.

Bộ Công Thương cho rằng, về lâu dài, Bộ NN&PTNT cần xem xét, có biện pháp đầu tư các cơ sở sản xuất và chế biến muối để cạnh tranh với muối nhập ngoại, đáp ứng được nhu cầu của các ngành công nghiệp như sản xuất hóa chất, thuốc chữa bệnh, chế biến thực phẩm.

Đăng nhập